Το φύλακα άγγελο (όπως τον αντιλαμβανόμαστε σήμερα), μπορεί να έχει ομοιότητες με τον δαίμονα, ο οποίος για τον αρχαίο Έλληνα δρούσε ως προστατευτικός μόνο εάν ήταν ευμενής, ενώ στην αντίθετη περίπτωση συνεισφέρει καταστροφικά αποτελέσματα. Η ψυχολογική διαδικασία που οδηγεί σε αναζήτηση «κι άλλο» είναι εθιστική; Ο Σωκράτης υποστήριζε ότι η δυστυχία προέρχεται όταν ο άνθρωπος εξαρτά την ευδαιμονία του από εξωτερικούς παράγοντες, κάτι που φαίνεται να επιβεβαιώνει την εθιστική φύση της ανάγκης. Η αναγνώριση των ορίων της γνώσης αποτελεί την αρχή κάθε ουσιαστικής μάθησης και προσωπικής εξέλιξης. Η αντίληψη αυτή άφησε βαθύ στίγμα στον Πλάτωνα και, αργότερα, επηρέασε τον Αριστοτέλη, ο οποίος υποστήριξε ότι η ευημερία του ανθρώπου συνδέεται με την καλλιέργεια των αρετών και τη συμμόρφωση με τη λογική. Η έννοια της ευτυχίας (όπως την αντιλαμβανόταν ο Σωκράτης), αποδίδεται καλύτερα με τη λέξη ευδαιμονία.
Ο Αριστοτέλης περιέγραψε τους αληθινούς φίλους ως «μία ψυχή σε δύο σώματα», μια αντίληψη που και εγώ αποδέχομαι μέχρι σήμερα, αν και θεωρώ ότι τέτοια φιλία είναι εξαιρετικά σπάνια. . Ωστόσο, καθώς ήταν η εποχή των Θεσμοφορίων και οι γυναίκες της οικογένειας επιθυμούσαν να τιμήσουν την εορτή, τον παρακάλεσαν να αναβάλει την αναχώρησή του για λίγες μέρες. Φαίνεται ότι ο θάνατός του συνέβη σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία, αφού κατατάσσεται μεταξύ των μακροβιότερων ελληνικών σοφών της εποχής του.
Γι’ αυτό η ζωή δεν πρέπει να θεωρείται ως επίγεια στάση στην πορεία του ανθρώπου, αλλά διαρκής αναζήτηση χωρίς δογματισμούς που οδηγούν στον πνευματικό θάνατο. Και γι’ αυτό δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως τη φιλοσοφία είναι ανάγκη ή αν θέλετε πρέπον να την θεωρούμε ως επάγγελμα ρουτίνας. Είναι το μεγαλύτερο εξειδικευμένο κέντρο μπαταρίας όπως και ειδών ενέργειας. Το σημαντικό είναι να βρίσκει κανείς το κουράγιο να προσεγγίσει τον άλλον αφού έχει κάνει κάτι λάθος και ταυτόχρονα να μπορεί να κατανοήσει και να συγχωρέσει. Όλοι οι άνθρωποι κάνουν λάθη, αλλά εάν η φιλία είναι πραγματικά δυνατή μπορεί να ξεπεράσει δυσκολίες και συγκρούσεις. Εκείνη τη στιγμή που τα μυαλά μας ετοιμάζονται να πάρουν αέρα, ο αληθινός φίλος θα μας προσγειώσει στην πραγματικότητα και θα μας υπενθυμίσει ποιοι είμαστε.
Οι 10 πιο επικίνδυνες περιοχές στην Ελλάδα (βίντεο)
Ο Επίκουρος ήταν ένας σπουδαίος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος που δημιούργησε μια ριζοσπαστική φιλοσοφική θεωρία (που δυστυχώς δεν είναι γνωστή στο … Δεύτερον δ´ αὐτοῦ καὶ τὰς φωνὰς ἴδωμεν), ἐπεὶ καὶ TrueLuck app τὰ τῶν ἄλλων ἤθη βασιλέων καὶ δυναστῶν μάλιστα ταῖς φωναῖς αἱ ψυχαὶ προβάλλουσιν. Αναφέρεται πως ο άνθρωπος κατακτά την απόλυτη ευτυχία όταν παύει να έχει τον νου στον παρελθόν ή το μέλλον και βρίσκεται στο εδώ και το τώρα. Οι άραβες φιλόσοφοι έτειναν να πιστεύουν ότι μελετώντας τα ελληνικά κείμενα είχαν να κάνουν με ένα συνεκτικό σώμα το οποίο περιείχε ισχυρά στοιχεία μυστικισμού.
- «Γιατί ο Δημόκριτος έχει ασκηθεί και στη φυσική και στην ηθική — κι ακόμα στα μαθηματικά και στην εγκυκλοπαιδική μόρφωση, και ήταν ικανός στις τέχνες»
- Θα μπορούσε να πει κανείς πως η αναλήθεια έχει γίνει το θεμέλιο του «σαθρού κράτους»∙ χρησιμοποιείται δε εσκεμμένα – κακόβουλα η διαστροφή της αλήθειας ως πραγματικότητας.
- Ναι (ο Επίκουρος πολεμάει ακόμα και την ορθολογικά προσδιορίζουσα), και, ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, τη μονόπλευρη μέθοδο εξήγησης με την πραγματική δυνατότητα.
- Για παράδειγμα, είναι γνωστό πως οι Καππαδόκες Πατέρες ταύτισαν τους όρους υπόσταση και πρόσωπο.
- Με βάση αυτή τη λογική προσέγγιση (η λειτουργία της αλήθειας είναι ευκολότερη πέραν από τα δεσμά του δογματικού λόγου), και εντοπίζεται στο επίπεδο του ανθρώπινου Γίγνεσθαι, αν και αυτή έχει σχέση με τη συνείδηση και την πραγματικότητα και γι’ αυτό θεωρείται πως δεν είναι ή δεν πρέπει να είναι άσχετη με την σύλληψη του προβλήματος.
Άρα, λέγοντας συνοχή των μερών, εννοώ απλώς ότι οι νόμοι ή η φύση κάθε μέρους συναρμόζονται με τέτοιο τρόπο με τους νόμους της φύσης ενός άλλου μέρους, ώστε δεν μπορεί να έρχονται σε αντίθεση». Αληθώς τα πράγματα δεν μπορούν να ονομαστούν όμορφα ή άσχημα (διατεταγμένα ή συγκεχυμένα), παρά μόνο σε σχέση με τη φαντασία μας. Εξάλλου (αν η φύση δεν διαπερνάται από τη θεϊκή παρουσία), πραγματώνοντας μιαν ανώτερη τάξη και βούληση, αλλά απλώς τα μέρη της συναρμόζονται μεταξύ τους επειδή είναι ομοιογενή, δηλαδή αντιφατικά. Ορισμένα αντικείμενα (που απο μακριά είναι όμορφα), είναι άσχημα όταν τα κοιτάμε από κοντά, έτσι ώστε οσάκις τα πράγματα θεωρούνται από μόνα τους ή στη σχέση τους με τον Θεό, να μην είναι ούτε όμορφα ούτε άσχημα».
Πώς οι αντιλήψεις για την τύχη μπορεί να επηρεάζουν τη συμπεριφορά;
Εδώ δεν είναι ακόμα το σημείο για να την εξηγήσουμε. Κατά συνέπεια, ο Δημόκριτος μετατρέπει την αισθητηριακή πραγματικότητα σε υποκειμενική εξωτερική όψη. Έτσι πότε η μια και πότε η άλλη πλευρά γίνεται το υποκειμενικό και το αντικειμενικό. Γι’ αυτό το λόγο αυτές ονομάζονται ακόμα και ιδέες. Η ενότητα, κατά συνέπεια, δεν απορρέει αληθινά από τα πολλά άτομα, αλλά μάλλον «μέσα από το συνδυασμό των ατόμων κάθε πράγμα εμφανίζεται να γίνεται μια ενότητα». Αυτή η σκεπτικιστική, αβέβαιη και εσωτερικά αντιφατική άποψη του Δημόκριτου αναπτύσσεται παραπέρα στον τρόπο με τον οποίο καθορίζεται η σχέση ανάμεσα στο άτομο και στον κόσμο που εμφανίζεται στις αισθήσεις.
Σε πιο γενικούς όρους η προσέγγιση βάσει συχνοτήτων δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την περίπτωση θανάτου ενός συγκεκριμένου ατόμου, δεδομένου ότι ο θάνατος δεν μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές για το ίδιο άτομο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1940 η θεωρία συχνοτήτων ήταν από δεκτή από τον Κύκλο της Βιέννης αλλά τη δεκαετία του 1950 ο Καρλ Πόπερ πρότεινε τη θεωρία των τάσεων. Αυτή η προσέγγιση τον οδήγησε στο να προτείνει ένα ορισμό για την τυχαιότητα ο οποίος βελτιώθηκε αργότερα και έγινε πιο αυστηρός από μαθηματική άποψη, από τον Αλόνσο Τσέρτς τη δεκαετία του 1940 με τη χρήση υπολογίσιμων συναρτήσεων. Συσχέτισε την «αταξία» ή τυχαιότητα ενός δείγματος με την έλλειψη επιτυχιών σε τυχερά συστήματα.
Δεν χρειάζεται πλέον να κρύβεις τα πράγματα με κάθε κόστος, γιατί δεν έχει αλλάξει τίποτα στην ουσία της κατάστασης. Αξίζει πραγματικά η καθημερινή αυτή πρακτική; Αρκεί η δαπάνη για μερικές σταγόνες αρώματος και design — ή είναι απλώς μια «βόμβα ζάχαρης» ή ένα υποτιμημένο καλοκαιρινό φρούτο; Η επιστήμη αποκαλύπτει την αλήθεια. Όταν όμως εμφανίζονται (ξεπερνούν το πλαίσιο ενός απλού λανσαρίσματος και διαμορφώνουν νέες), μόνιμες καλοκαιρινές συνήθειες. Τι κερδίζουμε όμως όταν υποχωρούμε στο νόημα και το βάρος της μελαγχολίας; *«Η ζωή δεν είναι πρόβλημα που πρέπει να λυθεί (αλλά μια πραγματικότητα που πρέπει να βιωθεί»*), όπως διατυπώνεται.
Πέρα από την ιστορική μαρτυρία, υπάρχουν άλλες αποδείξεις που υποστηρίζουν την ταυτότητα της δημοκρίτειος φιλοσοφίας και της επικούρειας φυσικής. Οι περισσότεροι σύγχρονοι συγγραφείς παρουσιάζουν τον Επίκουρο (ως φιλόσοφο της Φύσης), ως απλό επαναληπτικό του Δημόκριτου, κάτι που αποτελεί πασίγνωστο φαινόμενο. Η τάση να κατηγορείται ο Επίκουρος για λογοκλοπή φαίνεται ιδιαίτερα έντονη στον Σέξτο τον Εμπειρικό, ο οποίος προσπαθεί να μετατρέψει αναξιόπιστα αποσπάσματα από τον Όμηρο και τον Επίχαρμο σε κεντρικές πηγές της επικούρειας δόξας. Ό,τι μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικό σε μικρή κλίμακα (επιβεβαιώνεται ευκολότερα όταν εφαρμόζεται σε μεγαλύτερες σχέσεις), ενώ γενικές παρατηρήσεις αφήνουν αμφιβολίες για την εφαρμογή τους σε λεπτομερείς περιπτώσεις.
Αυτό που είναι αφηρημένα δυνατό (που μπορεί να το διανοηθεί κανείς), δεν αποτελεί εμπόδιο για το σκεπτόμενο υποκείμενο, ούτε όριο, ούτε πρόσκομμα. Η πραγματική δυνατότητα επιδιώκει να εξηγήσει την αναγκαιότητα και την πραγματικότητα του αντικειμένου της — η αφηρημένη δυνατότητα δεν ενδιαφέρεται για το αντικείμενο που εξηγείται, αλλά για το υποκείμενο που εξηγεί. Η πρώτη — είναι απεριόριστη όπως η φαντασία.
Ο Πλούταρχος (στη βιογραφία του Μάριου), παρουσιάζει ένα αποτρόπαιο παράδειγμα που δείχνει πώς η ηθική αυτή καταστρέφει κάθε μορφή αληθινής και πρακτικής αφιλοκέρδειας. Και κατηγορεί ορισμένους για το ότι ισχυρίζονται ότι μόνο μία από τις προτάσεις είναι αληθινή — αφού, όπως υποστηρίζει, είναι παράτολμο να θεωρείται βέβαιο κάτι που προκύπτει από απλές εικασίες. *«Τίποτε δεν γίνεται χωρίς λόγο», λέει, «αλλά όλα γίνονται από κάποιο λόγο και αναγκαιότητα»*.
Ο καιρός στη Χίο, σήμερα 3 Αυγούστου 2026
- Για τον δικό μας Σωκράτη, η ευτυχία δεν ήταν θέμα εξωτερικών παραγόντων, αλλά προϊόν εσωτερικών διεργασιών.
- Όταν όμως συμβαίνουν, ξεπερνούν τα όρια ενός λανσαρίσματος και διαμορφώνουν νέες καλοκαιρινές συνήθειες.
- Ξεχνούν ότι μόλις πριν λίγο ήταν ενθουσιώδεις με όλες του τις ιδιοτροπίες, όπως φαίνεται καθαρά από τα γραπτά τους.
- Μετά έβρεξε και κείνος ο χρόνος ήταν ο καλύτερος για το κρασί και τα φρούτα τους.
- Αν η φύση δεν διαπερνάται από θεϊκή παρουσία και δεν υλοποιεί ανώτερη τάξη ή βούληση, αλλά τα μέρη της συνδέονται μεταξύ τους λόγω ομοιογένειας, δηλαδή αντιφάσεων, τότε η πραγματικότητα είναι αντιφατική.
Και τώρα αντιτίθενται στην προηγούμενή τους κατάσταση (και την αποδίδουν στον Χέγκελ), ξεχνώντας, ωστόσο, ότι η δική του σχέση με το σύστημά του ήταν άμεση, ουσιαστική, ενώ η δική τους δεν είναι παρά μια σχέση εξ αντανακλάσεως. Αντίθετα, γέννησαν την υποψία ότι προηγούμενα δεν ήταν σοβαροί. Αν πραγματικά επηρεάστηκαν τόσο πολύ από την έτοιμη επιστήμη που απόχτησαν ώστε να παραδοθούν σ’ αυτήν την αφελή και άκριτη εμπιστοσύνη, τότε πόσο ανενδοίαστη είναι η προσπάθειά τους να κατηγορήσουν το Δάσκαλο για μια κρυφή πρόθεση πίσω από την οξυδέρκειά του!
Πέντε βιβλία ξεπερνούν την εξαιρετική ταινία!
Γι’ αυτό και υποστηρίζουν ότι το ον δεν έχει υπεροχή πάνω στο μη-ον, αφού ούτε το σώμα επικρατεί πάνω στο κενό. *«Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να μεταβληθεί»*, όπως διατυπώνει ο Επίκουρος. Το παν θα παραμείνει πάντα ίδιο, όπως είναι σήμερα και θα παραμείνει αμετάβλητο. Έτσι — δημιουργούνται «φιλόσοφοι» που ασχολούνται με τα τριχόκλαδα, τα νύχια, τους δακτυλίους, τα περιττώματα και άλλες περιττές λεπτομέρειες, που αποκαλύπτουν μια ακόμη χειρότερη μορφή μυστικισμού στον άνθρωπο του Σβέντενμποργκ. Η τρεμουλιάρικη φωνή ενός σύγχρονου ή παλιού κλαψουριού αντιστέκεται κωμικά στη μεγαλοπρεπή φωνή που αντηχεί μέσα στους αιώνες –π. χ. του Αριστοτέλη–, ο οποίος έχει αποδώσει την προσοχή του σε αυτό το ανεπιθύμητο όργανο. Είναι εμφανές ότι, πέρα από αυτό, εμφανίζονται και αρκετοί υποδεέστεροι, βιαστικοί σχηματισμοί χωρίς καμία προσωπική ταυτότητα.